- 197
- 1000
- 1000
- 1000
عاشورا، واقعه ای جاری در امتداد تاریخ، 9
سخنرانی حجت الاسلام سید حسین حسینی قمی با موضوع "عاشورا، واقعه ای جاری در امتداد تاریخ"، جلسه نهم: "اصول تربیتی در کلام امام حسین علیهالسلام "، سال 1405
در این بخش از بحث اصول تربیتی در تعامل با فرزندان، به اصل مهم، عدم تبعیض بین فرزندان میرسیم. این اصل را با روایتی از رسول خدا صلیالله تأکید میکنیم که فرمودند: «إنا معاشر الانبیاء لا نشهد علی الحیف»؛ یعنی ما پیامبران شاهد ظلم نمیشویم. وقتی کسی آمد از پیامبر بخواهد که برای بخشیدن باغی به یکی از فرزندانش شاهد باشد، حضرت نپذیرفتند و فرمودند این کار ظلم است مگر اینکه دلیلی خاص وجود داشته باشد، مثل نیاز شدید یکی از فرزندان نسبت به دیگران. همچنین به تفاوتگذاری بین دختر و پسر اشاره شد که اگرچه امروز دختران را زنده به گور نمیکنیم، ولی تبعیض در محبت، توجه و شخصیتدهی، ظلمی پنهان اما ویرانگر است که شخصیت فرزند را زندهبهگور میکند. از شکایتهای مکرر فرزندان از تبعیض والدین، مخصوصاً در برخورد با دامادها یا فرزندان موفقتر، به عنوان مصداقی روشن از این ظلم یاد شد. سپس به وصیت امام حسین علیهالسلام به امام سجاد علیهالسلام در شب آخر عمرشان اشاره شد: «إیاک و ظلم من لا یجد علیک ناصرا إلا الله»؛ یعنی از ظلم به کسی که جز خدا یاوری ندارد بپرهیز. این جمله که یادگار امیرالمؤمنین علیهالسلام و رسول خدا صلیالله است، یکی از مهمترین اصول اخلاقی در خانواده است. مصداقش ظلم به فرزندان، همسران، و کسانی است که قدرت دفاع ندارند و فقط آه میکشند. توصیه دیگری از امام سجاد علیهالسلام نقل شد که در همان شب آخر، پدرش امام حسین علیهالسلام دعایی به ایشان آموخت که آن را از مادرش حضرت زهرا سلاماللهعلیها به یاد داشت و برای سختیها سفارش کرد. این دعا در مفاتیح با عنوان «دعای امام حسین علیهالسلام عصر عاشورا» آمده و مضمونی بلند دارد. در ادامه، به اهمیت حسنخُلق در خانه اشاره شد؛ با نقلی از کتاب کافی که فردای قیامت، به کسی که نامه اعمالش پر از عبادت نیست اما خوشاخلاق بوده، پاداش شبزندهداری و جهاد فیسبیلالله داده میشود. امام حسین علیهالسلام فرمودند که حسنخُلق گناهان را آب میکند همچنان که خورشید برف را. سپس از شعر صائب تبریزی و بیت معروفش درباره دلشکستن و صدای آن در قیامت، به عنوان هشداری درباره ظلم عاطفی به نزدیکان یاد شد و تأکید شد که گاهی مجازات این ظلم در دنیا هم ظهور میکند، نه فقط در آخرت. نکته دیگر اینکه «بادروا اولادکم بالحدیث»؛ یعنی پیش از آنکه افکار باطل به سراغ فرزندان بیاید، معارف دین را به آنها بیاموزید. امام صادق علیهالسلام به یکی از اصحاب خود فرمودند که برای تبلیغ، به سراغ نسل نو بروید، نه پیرمردان، چون دل جوانان نرمتر و پذیراتر است. پیامبر صلیالله نیز فرمودند که بیشترین مخالفانشان پیرمردان بودند و بیشترین یارانشان جوانان. در ادامه، به آداب تربیتی امیرالمؤمنین علیهالسلام اشاره شد که فرمودند: «لاتقسر اولادکم علی آدابکم»؛ فرزندان را به آداب مستحب خود مجبور نکنید. ایشان مثال زدند که اگر شما نافله میخوانید، فرزندتان را به خواندن آن مجبور نکنید، یا اگر به زیارت و نمازهای مستحب عادت دارید، از فرزندتان توقع مشابه نداشته باشید. همچنین رسول خدا صلی الله تا سالها پس از بعثت، احکام نماز و روزه را برای مردم اعلام نکردند تا زمینه برای پذیرش فراهم شود، و این نشانه مدارا در تربیت است.
در این بخش از بحث اصول تربیتی در تعامل با فرزندان، به اصل مهم، عدم تبعیض بین فرزندان میرسیم. این اصل را با روایتی از رسول خدا صلیالله تأکید میکنیم که فرمودند: «إنا معاشر الانبیاء لا نشهد علی الحیف»؛ یعنی ما پیامبران شاهد ظلم نمیشویم. وقتی کسی آمد از پیامبر بخواهد که برای بخشیدن باغی به یکی از فرزندانش شاهد باشد، حضرت نپذیرفتند و فرمودند این کار ظلم است مگر اینکه دلیلی خاص وجود داشته باشد، مثل نیاز شدید یکی از فرزندان نسبت به دیگران. همچنین به تفاوتگذاری بین دختر و پسر اشاره شد که اگرچه امروز دختران را زنده به گور نمیکنیم، ولی تبعیض در محبت، توجه و شخصیتدهی، ظلمی پنهان اما ویرانگر است که شخصیت فرزند را زندهبهگور میکند. از شکایتهای مکرر فرزندان از تبعیض والدین، مخصوصاً در برخورد با دامادها یا فرزندان موفقتر، به عنوان مصداقی روشن از این ظلم یاد شد. سپس به وصیت امام حسین علیهالسلام به امام سجاد علیهالسلام در شب آخر عمرشان اشاره شد: «إیاک و ظلم من لا یجد علیک ناصرا إلا الله»؛ یعنی از ظلم به کسی که جز خدا یاوری ندارد بپرهیز. این جمله که یادگار امیرالمؤمنین علیهالسلام و رسول خدا صلیالله است، یکی از مهمترین اصول اخلاقی در خانواده است. مصداقش ظلم به فرزندان، همسران، و کسانی است که قدرت دفاع ندارند و فقط آه میکشند. توصیه دیگری از امام سجاد علیهالسلام نقل شد که در همان شب آخر، پدرش امام حسین علیهالسلام دعایی به ایشان آموخت که آن را از مادرش حضرت زهرا سلاماللهعلیها به یاد داشت و برای سختیها سفارش کرد. این دعا در مفاتیح با عنوان «دعای امام حسین علیهالسلام عصر عاشورا» آمده و مضمونی بلند دارد. در ادامه، به اهمیت حسنخُلق در خانه اشاره شد؛ با نقلی از کتاب کافی که فردای قیامت، به کسی که نامه اعمالش پر از عبادت نیست اما خوشاخلاق بوده، پاداش شبزندهداری و جهاد فیسبیلالله داده میشود. امام حسین علیهالسلام فرمودند که حسنخُلق گناهان را آب میکند همچنان که خورشید برف را. سپس از شعر صائب تبریزی و بیت معروفش درباره دلشکستن و صدای آن در قیامت، به عنوان هشداری درباره ظلم عاطفی به نزدیکان یاد شد و تأکید شد که گاهی مجازات این ظلم در دنیا هم ظهور میکند، نه فقط در آخرت. نکته دیگر اینکه «بادروا اولادکم بالحدیث»؛ یعنی پیش از آنکه افکار باطل به سراغ فرزندان بیاید، معارف دین را به آنها بیاموزید. امام صادق علیهالسلام به یکی از اصحاب خود فرمودند که برای تبلیغ، به سراغ نسل نو بروید، نه پیرمردان، چون دل جوانان نرمتر و پذیراتر است. پیامبر صلیالله نیز فرمودند که بیشترین مخالفانشان پیرمردان بودند و بیشترین یارانشان جوانان. در ادامه، به آداب تربیتی امیرالمؤمنین علیهالسلام اشاره شد که فرمودند: «لاتقسر اولادکم علی آدابکم»؛ فرزندان را به آداب مستحب خود مجبور نکنید. ایشان مثال زدند که اگر شما نافله میخوانید، فرزندتان را به خواندن آن مجبور نکنید، یا اگر به زیارت و نمازهای مستحب عادت دارید، از فرزندتان توقع مشابه نداشته باشید. همچنین رسول خدا صلی الله تا سالها پس از بعثت، احکام نماز و روزه را برای مردم اعلام نکردند تا زمینه برای پذیرش فراهم شود، و این نشانه مدارا در تربیت است.
تاکنون نظری ثبت نشده است