تاسوعا، روز تجدید میثاق با امام امت

سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین محمد رضا اعوانی با موضوع "تاسوعا، روز تجدید میثاق با امام امت"، سال 1405

امشب که شب تاسوعاست، بیش از همه از حضرت عباس علیه‌السلام یاد می‌شود. من هم محور صحبتم را درباره ایشان قرار می‌دهم. امام صادق علیه‌السلام زیارت‌نامه‌ای را برای حضرت عباس تعلیم داده‌اند که مرحوم شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان آورده است. وجود چنین زیارت‌نامه‌ای از سوی امام معصوم، اولاً نشان‌دهنده عظمت و جایگاه رفیع حضرت عباس است و ثانیاً مضامین آن، نکات بسیار مهمی را به ما می‌آموزد. در این زیارت‌نامه، جمله‌ای کلیدی وجود دارد که امام صادق علیه‌السلام به ما می‌آموزد: وقتی در مقابل ضریح مطهر حضرت عباس می‌ایستیم، به ایشان عرض کنیم: «وَنُصْرَتِی لَکُمْ مُعَدَّةٌ»؛ یعنی «یاری من برای شما آماده است». یعنی من که از راه دور و با هزینه و وقت آمده‌ام، آمده‌ام تا به شما بگویم هر کاری داری، من در خدمتم و گوش به فرمان شما هستم.
نکته دوم: مفهوم «نصرت» در زیارت حضرت عباس
معنای این نصرت چیست؟ آیا یعنی حضرت عباس کاری ناتمام داشته که ما باید تمامش کنیم؟ نه، منظور این است که کار و راهی که او آغاز کرد و در آن به شهادت رسید، ادامه دارد و ما باید آن را به سرانجام برسانیم. وقتی دست راست حضرت عباس در راه آب آوردن قطع شد، فرمود: «وَاللَّهِ إِنْ قَطَعْتُمْ یَمِینِی، إِنِّی أُحَامِی أَبَدًا عَنْ دِینِی». یعنی قسم می‌خورم اگر دست راستم را قطع کنید، تا آخرین لحظه از دینم دفاع می‌کنم. پس نصرتی که ما به حضرت عباس وعده می‌دهیم، یعنی همان دفاع از دین خدا و حمایت از امام حسین علیه‌السلام که خود عین دین است. این مفهوم، عیناً در زیارت عاشورا هم وجود دارد که از خدا می‌خواهیم: «أَنْ یَجْعَلَنِی مَعَکُمْ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ». ما باید امروز هم با امام حسین علیه‌السلام باشیم؛ یعنی دغدغه دین را داشته باشیم، همان‌طور که امام هادی علیه السلام زیارت غدیریه، امیرالمؤمنین را «دین الله القویم» خطاب می‌کند، یعنی هر کجا نام امیرالمؤمنین می‌آید، ذهنمان به اقامه دین خدا معطوف شود. برای درک عمیق‌تر این موضوع، به دعای چهل و هشتم صحیفه سجادیه می‌پردازیم. این دعا، دعای روز عید قربان است. در بند نهم و چهاردهم آن، امام سجاد علیه‌السلام می‌فرماید: «لا تَحُلَّنِّی یا إِلَهِی غَمِّی حَتَّی تَسْتَجِیبَ» یعنی خدایا مرا با این غم بزرگ از دنیا مَبَر، مگر اینکه آن را برطرف کنی. این غم چیست؟ غم امام سجاد این است که می‌بیند جایگاه خلافت و امامت که حق او و اهلبیت است، غصب شده و طاغوت بر جامعه حاکم شده است. او می‌فرماید که خلفای واقعی خدا می‌بینند که حکم خدا مبدل شده، احکام کتاب خدا به گوشه‌ای انداخته شده و سنت پیامبر متروک گشته است. غم بزرگ امام سجاد، اقامه نشدن دین خداست. او می‌خواهد که «عبودیت الله» در جامعه محقق شود و این، با «اجتناب از طاغوت» ممکن است، اما طاغوت حاضر نیست برود و به راحتی کنار نمی‌کشد. قرآن می‌فرماید: «جَاءَ الْحَقُّ وَ زَهَقَ الْبَاطِلُ». وقتی حق می‌آید، باطل رفتنی است، اما باطل خودش را به راحتی تسلیم نمی‌کند. باطل همان طاغوتی است که با آمدن حق، جای خود را از دست می‌دهد و برای ماندن، جنگ به راه می‌اندازد. پیامبر اکرم صلی الله تا قبل از بعثت، امین مردم بود، اما وقتی ادعای نبوت کرد و حق را آورد، 83 جنگ و غزوه بر او تحمیل شد. امیرالمؤمنین علیه‌السلام به محض رسیدن به حکومت، با ناکثین، مارقین و قاسطین درگیر شد و پس از آن هم معاویه با غارت‌ها و ناامنی‌ها، تلاش کرد چهره حکومت حق را زشت جلوه دهد. برای درک معنای نصرت، به صحنه عاشورا و کلام حبیب بن مظاهر توجه کنیم. او در رجز خود به دشمنان می‌گوید: شما از نظر تعداد و تجهیزات نظامی (عده و عُده) از ما بیشترید، اما «وَ نَحْنُ أَوْفَى مِنْکُمْ وَ أَصْبَرُ»؛ یعنی ما از شما به دین وفادارتر و مقاوم‌تریم. شما به خاطر ترس از قطع عطایای ابن‌زیاد، امام حسین را تنها گذاشتید، اما ما تا پای جان پای دین ایستاده‌ایم. ملت ایران در این 47-48 سال، ثابت کرد که آن امت مبعوث است. ما اجازه ندادیم یک خط بر صورت مسلم بن عقیل (نماد نایب امام) بیفتد، چه رسد به امام زمان خودمان. مادران و پدران شهید، با دادن عزیزترین داشته‌های خود، نشان دادند که وفادارتر و صبورتر از همه هستند. یک مادر شهید در بهشت زهرا به قبر امام خمینی گفت: «من چهار تا پسرم را دادم، باز هم می‌دهم، تو زنده شو!» این یعنی فهمیدن معنای «أَصَابَکَ مَا أَصَابَنِی» که امیرالمؤمنین به فرزندش فرمود؛ یعنی هر بلایی بر سر فرزندم بیاید، بر سر من آمده است. امروز وظیفه ما، ایستادن پای نایب ولی‌عصر (عجل‌الله)، یعنی رهبر معظم انقلاب است. اگر اختلاف نظری هم هست، باید خود را با نظر ولی هماهنگ کنیم، چون بحث، بحث امام و مأموم است، نه رئیس و مرئوس. ما امت مبعوث هستیم و باید کار را به پایان برسانیم. به هوش باشید که صدای مخالف با ولی خدا، هرکس و هر کجا باشد، نپذیرید و از خط ولایت منحرف نشوید.