- 355
- 1000
- 1000
- 1000
معرفت حسینی در سایه اطاعت و بندگی
سخنرانی حجت الاسلام دکتر ناصر رفیعی با موضوع "معرفت حسینی در سایه اطاعت و بندگی"، سال 1405
امشب شب تاسوعای حسینی است؛ شبی که به برادر رشید اباعبدالله، حضرت ابوالفضل العباس (قمر بنی هاشم) منتسب است. گرچه عباس علیه السلام از آخرین شهدای کربلاست، اما به واسطه جایگاه ویژهای که دارد، از دیرباز در شب و روز تاسوعا یاد او زنده نگه داشته میشود.امسال شب تاسوعا برای من و همه ما با سالهای گذشته تفاوت اساسی دارد؛ چرا که بدون حضور رهبر شهید و مرجع عالی قدرمان برگزار می شود. بنده به نوبه خود که بیش از بیست سال توفیق داشتم در این شب در محضر ایشان منبر بروم، امشب اداره این مجلس بدون آن مرد بزرگ برایم بسیار سخت است. اما یقین دارم که روح بلند رهبر شهیدمان ناظر این جلسه است و انشاءالله دعای خیرش شامل حال همه ما خواهد شد. خدای تبارک و تعالی او را با اسلاف و اجدادش محشور کند؛ همانگونه که اباعبدالله فرمودند: «خدا میداند اشتیاق من به اسلافم، از اشتیاق یعقوب به یوسف بیشتر است.» بارها گفته ایم که شهادت مقوله ای برای غصه خوردن نیست، بلکه فقط غبطه می خوریم. هرگز فکر نمی کردم روزی برسد که ایشان در کنارمان نباشند، اما «العبد یدبر والله یقدر». خدایا، همانطور که اربابمان اباعبدالله هنگام خروج از مکه فرمود: «رضا الله رضانا اهل البیت»، ما هم به رضای خدا راضیم. اجازه میخواهم مروری بر زیارتنامه ابوالفضل العباس داشته باشم که انشا و کلام امام صادق علیه السلام است. شما میدانید که غالب امامزادگان، زیارتنامه از معصوم ندارند، اما این متن که در مفاتیح آمده، از امام معصوم است و ایشان عموی بزرگوارشان را با الفاظی دقیق و حسابشده مدح کردهاند. میخواهم به هفت، هشت ویژگی از این زیارت اشاره کنم:
1. «السلام علیک ایها العبد الصالح»: میدانید «عبد صالح» یعنی چه و انتخاب این واژه توسط امام چه معنایی دارد؟ حضرت ابراهیم دعا کرد: «رَبِّ هَبْ لِی حُکْمًا وَ أَلْحِقْنِی بِالصَّالِحِینَ» (خدایا مرا به صالحین ملحق کن).حضرت سلیمان دعا کرد: «وَ أَدْخِلْنِی بِرَحْمَتِکَ فِی عِبَادِکَ الصَّالِحِینَ» (خدایا مرا در زمره بندگان صالحت قرار بده). قرآن میفرماید که در آینده، «عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ» وارث زمین میشوند که اشاره به وجود مقدس بقیه الله الاعظم و یارانش است. همچنین شما در نماز به «عبد صالح» سلام میدهید: «السَّلَامُ عَلَیْنَا وَ عَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِینَ». اهمیت این واژه آنقدر بالاست که در دعاها از خدا میخواهیم خیری را که بندگان صالحش از او خواسته اند، برای ما هم مستجاب کند. خود قرآن مثال میزند و میفرماید: «وَ زَکَرِیَّا وَ یَحْیَى وَ عِیسَى وَ إِلْیَاسَ کُلٌّ مِنَ الصَّالِحِینَ». یعنی این چهار پیامبر بزرگ، همگی از صالحین بوده اند.وقتی حضرت موسی و خضر به روستایی وارد شدند و مردم بخیل، از مهمان نوازی آنها دریغ کردند. خضر با وجود گرسنگی، دیوار خراب آن روستا را تعمیر کرد. بعداً توضیح داد که زیر آن دیوار، گنجی متعلق به دو کودک یتیم بود که پدرشان (و حتی جدشان) صالح بوده است. خضر فرمود: «کَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا» و به خاطر صالح بودن پدرشان، من گنج را برایشان حفظ کردم. ملاحظه می کنید که این واژه چقدر کلیدی و مهم است. حال، امام صادق این واژه را برای ابوالفضل العباس به کار برده و میفرماید: «السَّلَامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ».در روایات داریم که «عبد صالح» کسی است که «عمل صالح» انجام دهد. مرحوم علامه طباطبایی میفرمایند عمل صالح عملی است که سه ویژگی دارد:
1. انگیزه الهی داشته باشد (برای خدا باشد): اگر انگیزه الهی نباشد، حتی کار خوبی مثل ساختن مسجد، میتواند به مسجد «ضرار» تبدیل شود و مایه کفر و تفرقه گردد. همانطور که عمل هابیل به انگیزه الهی قبول شد، اما عمل قابیل که برای غیر خدا بود، پذیرفته نشد. امام عزیزمان فرمود: «خرمشهر را خدا آزاد کرد»، به خاطر خلوص نیت رزمندگان.
2. قابلیت ثواب داشته باشد (عمل صحیح و شرعی باشد): ممکن است کسی با انگیزه الهی، کار غلطی انجام دهد؛ مثل کسانی که خود را برای خدا منفجر میکنند، اما کارشان کشتن بیگناهان است و ثوابی ندارد. یا مثل کسی که با مال دزدیده شده صدقه میدهد که انفاقش پذیرفته نیست.
3. عمل باعث تقویت اعتقادات شود: «وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ یَرْفَعُهُ». هرچه انسان عمل صالح انجام دهد، باورهای دینیاش قویتر میشود.
آثار عمل صالح:
1. محبوبیت: قرآن میفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا». یعنی خداوند محبت چنین افرادی را در دلها میاندازد. این دلیل محبوبیت رهبر شهید و شهید سلیمانی است که میلیونها نفر در تشییع آنها شرکت کردند.
2. زندگی پاکیزه: «مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثَىٰ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً». جوانان عزیز، اعمالتان را صالح کنید و نگذارید لقمه حرام یا شبههناک وارد زندگیتان شود.
3. نورانیت: «یُخْرِجُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ». بنابراین، عباس علیه السلام کسی است که امام معصوم او را «عبد صالح» خطاب کرده است. 2. «المطیع لله و رسوله و امیرالمومنین و الحسن و الحسین»: ویژگی دوم عباس، اطاعت محض است. قمر بنی هاشم حدود 35 سال عمر کرد؛ 15 سال با پدرش امیرالمومنین، 10 سال با امام حسن و 10 سال با امام حسین علیهم السلام. حالا در زندگی ابوالفضل العباس، هیچ خطبه ای، سخنرانی یا اظهار نظری در تاریخ ثبت نشده است. در مسیر مدینه تا کربلا، افراد زیادی مثل جابر، سلمه، ابن عباس و محمد حنفیه نظرات و پیشنهاداتی داشتند، اما هیچ جا پیدا نمی کنید که عباس در مقابل اباعبدالله اظهار وجودی کرده باشد. او مظهر اطاعت بود.
انواع اطاعت:
1. اطاعت مطلقاً ممنوع: «لَا تُطِعِ الْکَافِرِینَ وَ الْمُنَافِقِینَ» و «لَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ».
2. اطاعت مطلقاً واجب: اطاعت از خدا، پیامبر و اولیالامر (معصومین).
3. اطاعت مشروط: اطاعت از پدر و مادر و دیگران، به شرطی که در مسیر اطاعت خدا باشد. اگر پدر یا مادر گفتند نماز نخوان، اطاعتشان نکنید. اطاعت از ولی فقیه نیز در همین راستاست که استمرار ولایت معصومین است و در دوران غیبت به فقیه واگذار شده است، اما هیچکس با معصوم قابل مقایسه نیست. خود رهبر شهید فرمودند: «وقتی نام من در کنار نام امام زمان میآید، بدنم می لرزد. در ادامه زیارت، فرازهایی مانند «اشهد انک لم تنکل» (شهادت بر شجاعت و عدم عقب نشینی) آمده است که نشان از اوج وفاداری و ایثار عباس دارد.
امشب شب تاسوعای حسینی است؛ شبی که به برادر رشید اباعبدالله، حضرت ابوالفضل العباس (قمر بنی هاشم) منتسب است. گرچه عباس علیه السلام از آخرین شهدای کربلاست، اما به واسطه جایگاه ویژهای که دارد، از دیرباز در شب و روز تاسوعا یاد او زنده نگه داشته میشود.امسال شب تاسوعا برای من و همه ما با سالهای گذشته تفاوت اساسی دارد؛ چرا که بدون حضور رهبر شهید و مرجع عالی قدرمان برگزار می شود. بنده به نوبه خود که بیش از بیست سال توفیق داشتم در این شب در محضر ایشان منبر بروم، امشب اداره این مجلس بدون آن مرد بزرگ برایم بسیار سخت است. اما یقین دارم که روح بلند رهبر شهیدمان ناظر این جلسه است و انشاءالله دعای خیرش شامل حال همه ما خواهد شد. خدای تبارک و تعالی او را با اسلاف و اجدادش محشور کند؛ همانگونه که اباعبدالله فرمودند: «خدا میداند اشتیاق من به اسلافم، از اشتیاق یعقوب به یوسف بیشتر است.» بارها گفته ایم که شهادت مقوله ای برای غصه خوردن نیست، بلکه فقط غبطه می خوریم. هرگز فکر نمی کردم روزی برسد که ایشان در کنارمان نباشند، اما «العبد یدبر والله یقدر». خدایا، همانطور که اربابمان اباعبدالله هنگام خروج از مکه فرمود: «رضا الله رضانا اهل البیت»، ما هم به رضای خدا راضیم. اجازه میخواهم مروری بر زیارتنامه ابوالفضل العباس داشته باشم که انشا و کلام امام صادق علیه السلام است. شما میدانید که غالب امامزادگان، زیارتنامه از معصوم ندارند، اما این متن که در مفاتیح آمده، از امام معصوم است و ایشان عموی بزرگوارشان را با الفاظی دقیق و حسابشده مدح کردهاند. میخواهم به هفت، هشت ویژگی از این زیارت اشاره کنم:
1. «السلام علیک ایها العبد الصالح»: میدانید «عبد صالح» یعنی چه و انتخاب این واژه توسط امام چه معنایی دارد؟ حضرت ابراهیم دعا کرد: «رَبِّ هَبْ لِی حُکْمًا وَ أَلْحِقْنِی بِالصَّالِحِینَ» (خدایا مرا به صالحین ملحق کن).حضرت سلیمان دعا کرد: «وَ أَدْخِلْنِی بِرَحْمَتِکَ فِی عِبَادِکَ الصَّالِحِینَ» (خدایا مرا در زمره بندگان صالحت قرار بده). قرآن میفرماید که در آینده، «عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ» وارث زمین میشوند که اشاره به وجود مقدس بقیه الله الاعظم و یارانش است. همچنین شما در نماز به «عبد صالح» سلام میدهید: «السَّلَامُ عَلَیْنَا وَ عَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِینَ». اهمیت این واژه آنقدر بالاست که در دعاها از خدا میخواهیم خیری را که بندگان صالحش از او خواسته اند، برای ما هم مستجاب کند. خود قرآن مثال میزند و میفرماید: «وَ زَکَرِیَّا وَ یَحْیَى وَ عِیسَى وَ إِلْیَاسَ کُلٌّ مِنَ الصَّالِحِینَ». یعنی این چهار پیامبر بزرگ، همگی از صالحین بوده اند.وقتی حضرت موسی و خضر به روستایی وارد شدند و مردم بخیل، از مهمان نوازی آنها دریغ کردند. خضر با وجود گرسنگی، دیوار خراب آن روستا را تعمیر کرد. بعداً توضیح داد که زیر آن دیوار، گنجی متعلق به دو کودک یتیم بود که پدرشان (و حتی جدشان) صالح بوده است. خضر فرمود: «کَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا» و به خاطر صالح بودن پدرشان، من گنج را برایشان حفظ کردم. ملاحظه می کنید که این واژه چقدر کلیدی و مهم است. حال، امام صادق این واژه را برای ابوالفضل العباس به کار برده و میفرماید: «السَّلَامُ عَلَیْکَ أَیُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ».در روایات داریم که «عبد صالح» کسی است که «عمل صالح» انجام دهد. مرحوم علامه طباطبایی میفرمایند عمل صالح عملی است که سه ویژگی دارد:
1. انگیزه الهی داشته باشد (برای خدا باشد): اگر انگیزه الهی نباشد، حتی کار خوبی مثل ساختن مسجد، میتواند به مسجد «ضرار» تبدیل شود و مایه کفر و تفرقه گردد. همانطور که عمل هابیل به انگیزه الهی قبول شد، اما عمل قابیل که برای غیر خدا بود، پذیرفته نشد. امام عزیزمان فرمود: «خرمشهر را خدا آزاد کرد»، به خاطر خلوص نیت رزمندگان.
2. قابلیت ثواب داشته باشد (عمل صحیح و شرعی باشد): ممکن است کسی با انگیزه الهی، کار غلطی انجام دهد؛ مثل کسانی که خود را برای خدا منفجر میکنند، اما کارشان کشتن بیگناهان است و ثوابی ندارد. یا مثل کسی که با مال دزدیده شده صدقه میدهد که انفاقش پذیرفته نیست.
3. عمل باعث تقویت اعتقادات شود: «وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ یَرْفَعُهُ». هرچه انسان عمل صالح انجام دهد، باورهای دینیاش قویتر میشود.
آثار عمل صالح:
1. محبوبیت: قرآن میفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا». یعنی خداوند محبت چنین افرادی را در دلها میاندازد. این دلیل محبوبیت رهبر شهید و شهید سلیمانی است که میلیونها نفر در تشییع آنها شرکت کردند.
2. زندگی پاکیزه: «مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثَىٰ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً». جوانان عزیز، اعمالتان را صالح کنید و نگذارید لقمه حرام یا شبههناک وارد زندگیتان شود.
3. نورانیت: «یُخْرِجُ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ». بنابراین، عباس علیه السلام کسی است که امام معصوم او را «عبد صالح» خطاب کرده است. 2. «المطیع لله و رسوله و امیرالمومنین و الحسن و الحسین»: ویژگی دوم عباس، اطاعت محض است. قمر بنی هاشم حدود 35 سال عمر کرد؛ 15 سال با پدرش امیرالمومنین، 10 سال با امام حسن و 10 سال با امام حسین علیهم السلام. حالا در زندگی ابوالفضل العباس، هیچ خطبه ای، سخنرانی یا اظهار نظری در تاریخ ثبت نشده است. در مسیر مدینه تا کربلا، افراد زیادی مثل جابر، سلمه، ابن عباس و محمد حنفیه نظرات و پیشنهاداتی داشتند، اما هیچ جا پیدا نمی کنید که عباس در مقابل اباعبدالله اظهار وجودی کرده باشد. او مظهر اطاعت بود.
انواع اطاعت:
1. اطاعت مطلقاً ممنوع: «لَا تُطِعِ الْکَافِرِینَ وَ الْمُنَافِقِینَ» و «لَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُ».
2. اطاعت مطلقاً واجب: اطاعت از خدا، پیامبر و اولیالامر (معصومین).
3. اطاعت مشروط: اطاعت از پدر و مادر و دیگران، به شرطی که در مسیر اطاعت خدا باشد. اگر پدر یا مادر گفتند نماز نخوان، اطاعتشان نکنید. اطاعت از ولی فقیه نیز در همین راستاست که استمرار ولایت معصومین است و در دوران غیبت به فقیه واگذار شده است، اما هیچکس با معصوم قابل مقایسه نیست. خود رهبر شهید فرمودند: «وقتی نام من در کنار نام امام زمان میآید، بدنم می لرزد. در ادامه زیارت، فرازهایی مانند «اشهد انک لم تنکل» (شهادت بر شجاعت و عدم عقب نشینی) آمده است که نشان از اوج وفاداری و ایثار عباس دارد.
تاکنون نظری ثبت نشده است