- 53
- 1000
- 1000
- 1000
عبرتهای تاسوعای حسینی
سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین سیدعلی قاضی عسکر با موضوع "عبرتهای تاسوعای حسینی"، سال 1405
چرا انسانها به اوج خشونت میرسند و رحم و عاطفه را از دست میدهند؟ فطرت پاک انسانی و انحراف آن
همه انسانها با فطرتی پاک متولد میشوند، اما عواملی باعث میشود که مسیر فطرتشان منحرف شود. قرآن بیش از 120 بار از واژه «قلب» و مشتقات آن استفاده کرده است. مراد از قلب در قرآن، همان تکه گوشت در سینه نیست، بلکه روح انسان است که درک دارد و آثار روحی مثل افسردگی، آرامش و... بر آن بار میشود. امروزه افسردگی یکی از ابتلائات مهم دنیاست و آمار خودکشی در غرب بسیار بالاست.
انواع قلب از نگاه قرآن:
1. قلب سلیم: بالاترین مرحله. کسانی که روح خود را تربیت کرده اند. در قیامت، مال و فرزندان سود نمیدهند، مگر کسی که با قلب سلیم وارد محشر شود. اینها مورد خطاب «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ...» قرار میگیرند و وارد بهشت میشوند.
2. قلب منیب: قلبی که ممکن است خطا کند، اما با توبه و استغفار خود را اصلاح میکند و نجات پیدا میکند.
3. قلب مریض: روح بیمار که بر اثر گناه و عوامل دیگر بیمار شده و برای اصلاح آن اقدامی نمیکند. این قلب به جایی میرسد که از سنگ هم سختتر میشود؛ مانند کسانی که در میناب 168 کودک را به شهادت رساندند یا در غزه نزدیک 80 هزار نفر را، که اکثرشان زن و کودک بودند، به شهادت رساندند و دنیا نیز از آنها حمایت میکند. اینها مصداق «أَشَدُّ قَسْوَةً» هستند؛ از سنگ سختتر و خطرناکتر. نمونه های تاریخی مثل حجاج بن یوسف و هیتلر نیز از این دسته اند.
زنگار قلب و مهر باطل شدن آن:
گاه قلب انسان زنگار میبندد و نور خدا در آن نفوذ نمیکند. مانند چکی که مهر «باطل» میخورد. قرآن میفرماید: «خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ...». اینها قلب دارند اما نمیفهمند، چشم دارند اما نمیبینند، گوش دارند اما نمیشنوند. قرآن میگوید: «أُولَٰئِکَ کَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ»؛ اینها مثل چهارپایان بلکه بدترند، چون چهارپایان مسیر جبری دارند اما این انسانها خودشان را به مسیر انحراف میکشانند. مردمی که در کربلا با امام حسین(علیهالسلام) چنین کردند، به خاطر بیماری قلب و قساوت بود. امام حسین(علیهالسلام) فرمود: «الناس عبید الدنیا والدین لعق علی السنتهم»؛ مردم بنده دنیا هستند و دین را فقط بر سر زبان دارند. امیرالمؤمنین(علیهالسلام) فرمود: «ما من شیء أفسد للقلب من خطیئة»؛ هیچ چیزی به اندازه گناه قلب را فاسد نمیکند. گناه روح را تیره میکند و انسان را از خدا دور میسازد. در روایات است که فرشتگان ثبت اعمال، تا هفت ساعت گناه را نمینویسند تا شاید انسان توبه کند و لکه سیاهی بر قلبش ننشیند. علمای اخلاق توصیه میکردند که چهل روز گناه نکنید تا تحول روحی را ببینید. مرحوم علامه طباطبایی به جوانی فرمود: تا چهل روز هر کاری را برای خدا انجام بده. در روایات داریم که اگر کسی چهل روز خود را برای خدا خالص کند، چشمه های حکمت از قلبش به زبان جاری میشود.
اسلام به شدت روی امنیت اقتصادی تأکید کرده است. کمفروشی، گرانفروشی، احتکار، مخلوط کردن کالای خوب با بد، حقوق بیتالمال گرفتن بدون انجام وظیفه، و... همه مصادیق حرام خواری است. پیامبر(صلی الله) به امیرالمؤمنین(علیهالسلام) فرمود: «یا علی! مَنعُ الحرامِ یُغلِبُ القَلبَ»؛ مال حرام قلب را سیاه میکند و قساوت میآورد. امیرالمؤمنین(علیهالسلام) فرمود اگر مرا روی خارهای مغیلان بگردانند، بهتر است از اینکه شب سیر بخوابم و در همسایگی من گرسنهای باشد. امام حسین(علیهالسلام) درباره دشمنانش فرمود: «مَلَأَتْ بُطُونُهُمْ مِنَ الْحَرَامِ»؛ شکمهایشان از حرام پر شده بود، به همین دلیل صدای حق را نمی شنیدند.
خداوند به موسی(علیهالسلام) وحی کرد که اگر دنیا و آرزوهای دراز را دنبال کنی، قلبت سیاه میشود. فراموشی قیامت نیز از عوامل قساوت است. یکسوم آیات قرآن درباره معاد است. قبر یا باغی از باغهای بهشت است یا گودالی از گودالهای جهنم.در قیامت، اعضا و جوارح انسان گویا میشوند و شهادت میدهند. قرآن میفرماید: «الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَىٰ أَفْوَاهِهِمْ وَتُکَلِّمُنَا أَیْدِیهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ...». کسانی که به جهنم میروند، وقتی علت را میپرسند، میگویند: ما نماز نمیخواندیم، به فقرا کمک نمیکردیم، و از باطل پیروی میکردیم.
چرا انسانها به اوج خشونت میرسند و رحم و عاطفه را از دست میدهند؟ فطرت پاک انسانی و انحراف آن
همه انسانها با فطرتی پاک متولد میشوند، اما عواملی باعث میشود که مسیر فطرتشان منحرف شود. قرآن بیش از 120 بار از واژه «قلب» و مشتقات آن استفاده کرده است. مراد از قلب در قرآن، همان تکه گوشت در سینه نیست، بلکه روح انسان است که درک دارد و آثار روحی مثل افسردگی، آرامش و... بر آن بار میشود. امروزه افسردگی یکی از ابتلائات مهم دنیاست و آمار خودکشی در غرب بسیار بالاست.
انواع قلب از نگاه قرآن:
1. قلب سلیم: بالاترین مرحله. کسانی که روح خود را تربیت کرده اند. در قیامت، مال و فرزندان سود نمیدهند، مگر کسی که با قلب سلیم وارد محشر شود. اینها مورد خطاب «یا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ...» قرار میگیرند و وارد بهشت میشوند.
2. قلب منیب: قلبی که ممکن است خطا کند، اما با توبه و استغفار خود را اصلاح میکند و نجات پیدا میکند.
3. قلب مریض: روح بیمار که بر اثر گناه و عوامل دیگر بیمار شده و برای اصلاح آن اقدامی نمیکند. این قلب به جایی میرسد که از سنگ هم سختتر میشود؛ مانند کسانی که در میناب 168 کودک را به شهادت رساندند یا در غزه نزدیک 80 هزار نفر را، که اکثرشان زن و کودک بودند، به شهادت رساندند و دنیا نیز از آنها حمایت میکند. اینها مصداق «أَشَدُّ قَسْوَةً» هستند؛ از سنگ سختتر و خطرناکتر. نمونه های تاریخی مثل حجاج بن یوسف و هیتلر نیز از این دسته اند.
زنگار قلب و مهر باطل شدن آن:
گاه قلب انسان زنگار میبندد و نور خدا در آن نفوذ نمیکند. مانند چکی که مهر «باطل» میخورد. قرآن میفرماید: «خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ...». اینها قلب دارند اما نمیفهمند، چشم دارند اما نمیبینند، گوش دارند اما نمیشنوند. قرآن میگوید: «أُولَٰئِکَ کَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ»؛ اینها مثل چهارپایان بلکه بدترند، چون چهارپایان مسیر جبری دارند اما این انسانها خودشان را به مسیر انحراف میکشانند. مردمی که در کربلا با امام حسین(علیهالسلام) چنین کردند، به خاطر بیماری قلب و قساوت بود. امام حسین(علیهالسلام) فرمود: «الناس عبید الدنیا والدین لعق علی السنتهم»؛ مردم بنده دنیا هستند و دین را فقط بر سر زبان دارند. امیرالمؤمنین(علیهالسلام) فرمود: «ما من شیء أفسد للقلب من خطیئة»؛ هیچ چیزی به اندازه گناه قلب را فاسد نمیکند. گناه روح را تیره میکند و انسان را از خدا دور میسازد. در روایات است که فرشتگان ثبت اعمال، تا هفت ساعت گناه را نمینویسند تا شاید انسان توبه کند و لکه سیاهی بر قلبش ننشیند. علمای اخلاق توصیه میکردند که چهل روز گناه نکنید تا تحول روحی را ببینید. مرحوم علامه طباطبایی به جوانی فرمود: تا چهل روز هر کاری را برای خدا انجام بده. در روایات داریم که اگر کسی چهل روز خود را برای خدا خالص کند، چشمه های حکمت از قلبش به زبان جاری میشود.
اسلام به شدت روی امنیت اقتصادی تأکید کرده است. کمفروشی، گرانفروشی، احتکار، مخلوط کردن کالای خوب با بد، حقوق بیتالمال گرفتن بدون انجام وظیفه، و... همه مصادیق حرام خواری است. پیامبر(صلی الله) به امیرالمؤمنین(علیهالسلام) فرمود: «یا علی! مَنعُ الحرامِ یُغلِبُ القَلبَ»؛ مال حرام قلب را سیاه میکند و قساوت میآورد. امیرالمؤمنین(علیهالسلام) فرمود اگر مرا روی خارهای مغیلان بگردانند، بهتر است از اینکه شب سیر بخوابم و در همسایگی من گرسنهای باشد. امام حسین(علیهالسلام) درباره دشمنانش فرمود: «مَلَأَتْ بُطُونُهُمْ مِنَ الْحَرَامِ»؛ شکمهایشان از حرام پر شده بود، به همین دلیل صدای حق را نمی شنیدند.
خداوند به موسی(علیهالسلام) وحی کرد که اگر دنیا و آرزوهای دراز را دنبال کنی، قلبت سیاه میشود. فراموشی قیامت نیز از عوامل قساوت است. یکسوم آیات قرآن درباره معاد است. قبر یا باغی از باغهای بهشت است یا گودالی از گودالهای جهنم.در قیامت، اعضا و جوارح انسان گویا میشوند و شهادت میدهند. قرآن میفرماید: «الْیَوْمَ نَخْتِمُ عَلَىٰ أَفْوَاهِهِمْ وَتُکَلِّمُنَا أَیْدِیهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ...». کسانی که به جهنم میروند، وقتی علت را میپرسند، میگویند: ما نماز نمیخواندیم، به فقرا کمک نمیکردیم، و از باطل پیروی میکردیم.
تاکنون نظری ثبت نشده است