- 33
- 1000
- 1000
- 1000
ولایت، تنها مسیر حقیقی توحید
سخنرانی حجت الاسلام علی سرلک با موضوع "ولایت، تنها مسیر حقیقی توحید"، سال 1405
امروز میخواهم درباره یک شبکه مفهومی در زیارت جامعه کبیره صحبت کنم که میتوانیم بگوییم مانیفست شیعه، مانیفست کنش و بینش شیعه است. در این کلمات نورانی، با جملاتی بسیار کوتاه و مینیمال، حقایق توحیدی طراحی شده. امام هادی این گنجینه پر از حقیقت را برای ما به جا گذاشته و هزار بار فدای ایشان که چنین حقایقی را برای ما به یادگار گذاشتند.
وقتی به جامعه کبیره مراجعه میکنیم، میبینیم کلماتی که بر زبان امام هادی جاری شده، معجونی از توحید ناب است. محققی مثل مرحوم آقای فاطمی نیا که اهل تحقیق و رجال بود، وقتی قسم جلاله یاد میکرد که این کلمات از دو لب مبارک امام هادی بیرون آمده، نشان دهنده عظمت این زیارت نورانی است. داستان از اینجا آغاز می شود که حق ما خداست و باید به خدا برسیم. اگر به کمتر از خدا برسیم، بیچاره و واژگون میشویم. امام حسین در دعای عرفه فرمود: «مَنْ ذَا الَّذی وَجَدَ مَنْ فَقَدَکَ؟» هر کسی تو را گم کرده، چه چیزی پیدا کرده است؟ انسان بدون خدا بی معناست. خدا در قرآن می فرماید کسانی هستند چشم دارند نمی بینند، گوش دارند نمی شنوند، قلب دارند نمی فهمند. اینها غافلند و از حیوان هم بدترند. انسان وقتی خدامحور می شود، تازه وارد وادی انسانیت شده است. ما به دنیا که می آییم انسان نیستیم، باید انسان بشویم.
اگر به کمتر از خدا اکتفا کنیم، خود را بیچاره کرده ایم. «خابَ الْوافِدونَ عَلی غَیْرِکَ» و «خَسِرَ الْمُتَعَرِّضونَ إِلاَّ لَکَ». خدا یک مفهوم انتزاعی در ابرها نیست، بلکه حقیقتی است که در تمام زندگی ما باید محتوا و ماهیت تصمیماتمان را تعیین کند. خیلی سخت است که انسان با همه وجود بگوید: «قُلْ إِنَّ صَلَاتی وَ نُسُکی وَ مَحْیایَ وَ مَماتی لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمینَ». این ممکن نیست مگر اینکه خود خدا کمک کند، همانطور که خودش فرموده: «أَلْحِقْنِی بِنُورِ عِزِّکَ الْأَبْهَجِ». اهل بیت به ما یاد دادند که به خدا بگوییم: تو خودت بیا وسط این جهل مطلق را به علم مطلق خودت پیوند بزن. تو باید آغاز کنی، «یا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقاقِها». ما نبودیم و تقاضایی نداشتیم، لطف او ناگفته ما را می شنود. مرحوم آشیخ جعفر شوشتری منبری رفتند و فرمودند: از اول عالم تا حالا، همه انبیا و اولیا آمدند بگویند برای خدا شریک قائل نشوید. اما من امشب آمده ام به شما بگویم: «یه ذره هم خدا را کارمان بکنیم، یه ذره هم خدا را شریک کارهایمان بکنیم». بعضیها با شنیدن این جمله بیهوش شدند. خدا بیاید وسط زندگی ما؛ به خاطر خدا بعضی کارها را بکنیم و بعضی کارها را نکنیم. نماز، روزه، حجاب، همه اینها نشانه خدایی شدن ماست. خدا بندهای را که بانو باشد و بیحجاب باشد دوست ندارد، همانطور که بی نمازی را دوست ندارد.
اما حرف اول این است که حق ما خداست. به قول آیتالله العظمی بهجت، ما چارهای نداریم جز اینکه به سمت خدا برویم. این قطره باید به اقیانوس بپیوندد و الا گنداب و تعفن وجودش را پر خواهد کرد. امامت یعنی مسیر تحقق واقعی این خدایی شدن. هر کس خدا را میخواهد، با ولی خدا شروع میکند. «مَنْ أَرَادَ اللَّهَ بَدَأَ بِکُمْ». خیلیها ادعای خدایی میکنند اما دلشان پاک باشد، اما خدا نظر داده و حرفش مهم است. خدا در قرآن بالاترین قسم را خورده: «فَلَا وَ رَبِّکَ لَا یُؤْمِنُونَ حَتَّی یُحَکِّمُوکَ فِیمَا شَجَرَ بَیْنَهُمْ». قسم به خدای تو که ایمان اینها واقعی نیست حتی اگر نماز بخوانند، روزه بگیرند، سحر برخیزند، به مکه بروند، اما اگر قلباً با تو تسلیم نباشند، ایمانشان پلاستیکی است. ایمان باید حقیقت و اعتبار داشته باشد. امامت تنها راه حقیقی توحید است. خدا در قرآن میفرماید: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلَامَ دِینًا». اگر دینی میخواهید که خدا را راضی کند، آن دین حقیقتش ولایت امیرالمومنین است. ولایت اهل بیت افاضه حق است. ولایت در اوجش مال حضرات معصومین است، اما مراتب طی دارد. حضرت مسلم بن عقیل در کوفه ولی خدا بود، اگر چه معصوم نبود. اگر مردم کوفه دور مسلم را میگرفتند، حسین زیر سم اسبها نمی افتاد...
امروز میخواهم درباره یک شبکه مفهومی در زیارت جامعه کبیره صحبت کنم که میتوانیم بگوییم مانیفست شیعه، مانیفست کنش و بینش شیعه است. در این کلمات نورانی، با جملاتی بسیار کوتاه و مینیمال، حقایق توحیدی طراحی شده. امام هادی این گنجینه پر از حقیقت را برای ما به جا گذاشته و هزار بار فدای ایشان که چنین حقایقی را برای ما به یادگار گذاشتند.
وقتی به جامعه کبیره مراجعه میکنیم، میبینیم کلماتی که بر زبان امام هادی جاری شده، معجونی از توحید ناب است. محققی مثل مرحوم آقای فاطمی نیا که اهل تحقیق و رجال بود، وقتی قسم جلاله یاد میکرد که این کلمات از دو لب مبارک امام هادی بیرون آمده، نشان دهنده عظمت این زیارت نورانی است. داستان از اینجا آغاز می شود که حق ما خداست و باید به خدا برسیم. اگر به کمتر از خدا برسیم، بیچاره و واژگون میشویم. امام حسین در دعای عرفه فرمود: «مَنْ ذَا الَّذی وَجَدَ مَنْ فَقَدَکَ؟» هر کسی تو را گم کرده، چه چیزی پیدا کرده است؟ انسان بدون خدا بی معناست. خدا در قرآن می فرماید کسانی هستند چشم دارند نمی بینند، گوش دارند نمی شنوند، قلب دارند نمی فهمند. اینها غافلند و از حیوان هم بدترند. انسان وقتی خدامحور می شود، تازه وارد وادی انسانیت شده است. ما به دنیا که می آییم انسان نیستیم، باید انسان بشویم.
اگر به کمتر از خدا اکتفا کنیم، خود را بیچاره کرده ایم. «خابَ الْوافِدونَ عَلی غَیْرِکَ» و «خَسِرَ الْمُتَعَرِّضونَ إِلاَّ لَکَ». خدا یک مفهوم انتزاعی در ابرها نیست، بلکه حقیقتی است که در تمام زندگی ما باید محتوا و ماهیت تصمیماتمان را تعیین کند. خیلی سخت است که انسان با همه وجود بگوید: «قُلْ إِنَّ صَلَاتی وَ نُسُکی وَ مَحْیایَ وَ مَماتی لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمینَ». این ممکن نیست مگر اینکه خود خدا کمک کند، همانطور که خودش فرموده: «أَلْحِقْنِی بِنُورِ عِزِّکَ الْأَبْهَجِ». اهل بیت به ما یاد دادند که به خدا بگوییم: تو خودت بیا وسط این جهل مطلق را به علم مطلق خودت پیوند بزن. تو باید آغاز کنی، «یا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقاقِها». ما نبودیم و تقاضایی نداشتیم، لطف او ناگفته ما را می شنود. مرحوم آشیخ جعفر شوشتری منبری رفتند و فرمودند: از اول عالم تا حالا، همه انبیا و اولیا آمدند بگویند برای خدا شریک قائل نشوید. اما من امشب آمده ام به شما بگویم: «یه ذره هم خدا را کارمان بکنیم، یه ذره هم خدا را شریک کارهایمان بکنیم». بعضیها با شنیدن این جمله بیهوش شدند. خدا بیاید وسط زندگی ما؛ به خاطر خدا بعضی کارها را بکنیم و بعضی کارها را نکنیم. نماز، روزه، حجاب، همه اینها نشانه خدایی شدن ماست. خدا بندهای را که بانو باشد و بیحجاب باشد دوست ندارد، همانطور که بی نمازی را دوست ندارد.
اما حرف اول این است که حق ما خداست. به قول آیتالله العظمی بهجت، ما چارهای نداریم جز اینکه به سمت خدا برویم. این قطره باید به اقیانوس بپیوندد و الا گنداب و تعفن وجودش را پر خواهد کرد. امامت یعنی مسیر تحقق واقعی این خدایی شدن. هر کس خدا را میخواهد، با ولی خدا شروع میکند. «مَنْ أَرَادَ اللَّهَ بَدَأَ بِکُمْ». خیلیها ادعای خدایی میکنند اما دلشان پاک باشد، اما خدا نظر داده و حرفش مهم است. خدا در قرآن بالاترین قسم را خورده: «فَلَا وَ رَبِّکَ لَا یُؤْمِنُونَ حَتَّی یُحَکِّمُوکَ فِیمَا شَجَرَ بَیْنَهُمْ». قسم به خدای تو که ایمان اینها واقعی نیست حتی اگر نماز بخوانند، روزه بگیرند، سحر برخیزند، به مکه بروند، اما اگر قلباً با تو تسلیم نباشند، ایمانشان پلاستیکی است. ایمان باید حقیقت و اعتبار داشته باشد. امامت تنها راه حقیقی توحید است. خدا در قرآن میفرماید: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلَامَ دِینًا». اگر دینی میخواهید که خدا را راضی کند، آن دین حقیقتش ولایت امیرالمومنین است. ولایت اهل بیت افاضه حق است. ولایت در اوجش مال حضرات معصومین است، اما مراتب طی دارد. حضرت مسلم بن عقیل در کوفه ولی خدا بود، اگر چه معصوم نبود. اگر مردم کوفه دور مسلم را میگرفتند، حسین زیر سم اسبها نمی افتاد...
تاکنون نظری ثبت نشده است