- 59
- 1000
- 1000
- 1000
فضیلت دهه اول ذی الحجه
سخنرانی حجت الاسلام حسین اسکندری با موضوع "فضیلت دهه اول ذی الحجه"، سال 1405
دهه اول ذی الحجه، ماه حرام خدا، شروع شده است. دهه ای است که اولیای خدا، ائمه هدی، بزرگان و اهالی سیر و سلوک الی الله از آن بهره می گرفتند برای سیر و سلوک، تقرب، تربیت نفس و خودسازی. این دهه شرافتی عظیم دارد، همان گونه که ماه رمضان دارد. این دهه همچون ماه مهمانی خدا، ماه نورانیت، معنویت، ذکر و توجه به خداست. البته از یک ماه پیش شروع شده و به آن "چله موسویه" می گویند. ماه ذیقعده متصل به دهه اول ذی الحجه. این سه ماهی که در آن قرار داریم، ماه ذیقعده، ماه ذی الحجه که شروع شده، و ماه محرم،1 سه ماه حرام خدا هستند. ماههایی که ذاتاً حرمت دارند؛ حرمتی که ماه رمضان هم ندارد. آیه 36 سوره مبارکه توبه می فرماید: "إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا..." که چهار ماه از این دوازده ماه، ماه حرام است. اهل بیت علیهم السلام تبیین کرده اند که ماه حرام چه فرقی با غیر حرام دارد. مرحوم حاج میرزا جواد آقای ملکی تبریزی فرمودند: در ماههای حرام، جنگ ابتدایی با دشمنان خدا حرام است. سپس تلنگری میزنند: وقتی جنگ با دشمنان خدا حرام است، جنگ با خدا چگونه است؟ گناه، جنگ با خداست، خصوصاً گناهان علنی، فسق و فجورهای عیان و آشکار و اجتماعی. فرق ماه حرام و غیر حرام این است که در ماه حرام، حسنات ضریب می گیرد و چند برابر محاسبه می شود. سیئات نیز سنگینتر در ترازوی اعمال وزن می شود. این دهه ذی الحجه متصل به ماه ذیقعده است که "چله موسویه" نام دارد. حضرت موسی بن عمران همان نمازی که خواندید، در دهه اول ذی الحجه، بعد از حمد و سوره، آیه 142 سوره مبارکه اعراف را می خوانید: "وَ وَاعَدْنَا مُوسَیٰ ثَلَاثِینَ لَیْلَةً..." خدا با موسی سی شب وعده گذاشت (شب هنگامه خلوت با خداست) و آن را با ده شب کامل کردیم آن سی شب ماه ذیقعده بوده، و با دهه ذی الحجه کامل شد، "فَتَمَّ مِیقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِینَ لَیْلَةً" چهل شب شد میقات پروردگار. در بعضی روایات داریم که "وَ اذْکُرُوا اللَّهَ فِی أَیَّامٍ مَعْدُودَاتٍ" (سوره بقره، آیه 203) – این ایام معدوده مربوط به همین دهه ذی الحجه است. همچنین "وَ یَذْکُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِی أَیَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ" ایام معلومات نیز اشاره به همین روزها دارد. ذکر یعنی غفلت زدایی؛ یعنی قلب و قالب، جسم و روح متوجه مبدأ متعال عالم شود. یکی از بزرگترین نعمتهای خدا برای بندگان، همین اجازه ذکر است. خدا فرموده اگر شما مرا یاد کنید، من شما را یاد میکنم. در روایات داریم خدا دوبار یاد میکند. "فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ" آن یادکرد خاص. همه موجودات در محضر خدا هستند و خدا توجه فیض رسانی دائمی دارد، اما یادکرد خدا نسبت به کسی که او به یاد خدا باشد، چیز دیگری است؛ تحفه ای خاص برای عبد. ذکر نباید زبانی و خالی و بیاثر باشد. ذکر باید ذاکر را در محضر مذکور قرار دهد، ذکر و ذاکر و مذکور یکی شوند. انسان بداند به یاد کیست. ذکر غافلانه نه! سوره حشر میفرماید: "یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ" یادکرد خدا یعنی انسان بفهمد برای چی آمده، کجا باید برود، چه ببرد. در دعا امام عرض میکند: "وَ اسْتَعْمِلْنِی بِمَا خَلَقْتَنِی لَهُ" خدایا مرا به آن کاری وادار که برای آن آفریدی. حدیث قدسی: "خَلَقْتُ الْأَشْیَاءَ لَأَجْلِکَ وَ خَلَقْتُکَ لِأَجْلِی" – همه عالم را برای تو خلق کردم، تو را برای خودم خلق کردم. این سرالاسرار عالم است. شهدای ما به این سر پی بردند. مردم این دو ماه و نیم در میادین حاضر شدند فهمیدند خدا آنها را برای چه خلق کرده. "أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا" آیا گمان کردید شما را بیهوده آفریدیم؟ این مردم نشان میدهند جهان بینی توحیدی دارند. شما تاجرید. خدا میداند تاجرید. در سوره صف: "هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلَیٰ تِجَارَةٍ تُنْجِیکُمْ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ" ایمان بیاورید به غیب، بجنگید با مال و جانتان. شما با مالتان جهاد کردید سی، چهل سال است به خاطر مردم مظلوم غزه و فلسطین و دفاع از محرومان، تحریم شدید. امروز با جانتان در میادین زیر موشک و بمباران حاضر میشوید. شما تاجرید. ذکر حقیقی یعنی عمل صالح. خدا سرمایه عظیمی به نام تنگه هرمز به شما داده. "وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَیٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیْهِمْ بَرَکَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ" الان مصداق همین است. "یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ" حریم خدا را حفظ کنید، در چهارچوب بندگی حرکت کنید. "وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ" هر کسی نگاه کند برای فردای خود چه فرستاده. زیر پای شما قبرهاست تمام شده اند. ما نیامدیم بمانیم، آمدیم برویم. انبیا و اولیا، این مناسک و مناسبتها، این دهه ذیالحجه، این ماه رمضان، این شب جمعه همه تلنگر و تذکر است. مراقبت از خودتان کنید. امیر نفستان باشید. دشمنترین دشمنان تو خودت هستی. مبارزه با نفس، جهاد اکبر است. "وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللَّهَ" خدا آگاه است به آنچه میکنید. "وَ لَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ" مانند کسانی نباشید که خدا را فراموش کردند. هر که خدا را فراموش کند، رسولش را فراموش میکند، قیامت و آخرت را فراموش می کند، تکالیفش یادش میرود مهمل و بی معنا میشود. این جرم، کیفر سنگین دارد: خدا میکند که خودت خودت را فراموش کنی. به تعبیر کریم اهل بیت، امام مجتبی علیهالسلام: "النَّاسُ فِی دَارِ سَهْوٍ وَ غَفْلَةٍ" مردم در خانه غفلتند. کار می کنند اما نمی دانند چه کنند. "فَإِذَا صَارُوا إِلَیٰ دَارِ الْآخِرَةِ صَارُوا إِلَیٰ دَارِ الْیَقِینِ یَعْلَمُونَ وَ لَا یَعْمَلُونَ" آنجا می فهمند ولی فرصت عمل ندارند.
دهه اول ذی الحجه، ماه حرام خدا، شروع شده است. دهه ای است که اولیای خدا، ائمه هدی، بزرگان و اهالی سیر و سلوک الی الله از آن بهره می گرفتند برای سیر و سلوک، تقرب، تربیت نفس و خودسازی. این دهه شرافتی عظیم دارد، همان گونه که ماه رمضان دارد. این دهه همچون ماه مهمانی خدا، ماه نورانیت، معنویت، ذکر و توجه به خداست. البته از یک ماه پیش شروع شده و به آن "چله موسویه" می گویند. ماه ذیقعده متصل به دهه اول ذی الحجه. این سه ماهی که در آن قرار داریم، ماه ذیقعده، ماه ذی الحجه که شروع شده، و ماه محرم،1 سه ماه حرام خدا هستند. ماههایی که ذاتاً حرمت دارند؛ حرمتی که ماه رمضان هم ندارد. آیه 36 سوره مبارکه توبه می فرماید: "إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا..." که چهار ماه از این دوازده ماه، ماه حرام است. اهل بیت علیهم السلام تبیین کرده اند که ماه حرام چه فرقی با غیر حرام دارد. مرحوم حاج میرزا جواد آقای ملکی تبریزی فرمودند: در ماههای حرام، جنگ ابتدایی با دشمنان خدا حرام است. سپس تلنگری میزنند: وقتی جنگ با دشمنان خدا حرام است، جنگ با خدا چگونه است؟ گناه، جنگ با خداست، خصوصاً گناهان علنی، فسق و فجورهای عیان و آشکار و اجتماعی. فرق ماه حرام و غیر حرام این است که در ماه حرام، حسنات ضریب می گیرد و چند برابر محاسبه می شود. سیئات نیز سنگینتر در ترازوی اعمال وزن می شود. این دهه ذی الحجه متصل به ماه ذیقعده است که "چله موسویه" نام دارد. حضرت موسی بن عمران همان نمازی که خواندید، در دهه اول ذی الحجه، بعد از حمد و سوره، آیه 142 سوره مبارکه اعراف را می خوانید: "وَ وَاعَدْنَا مُوسَیٰ ثَلَاثِینَ لَیْلَةً..." خدا با موسی سی شب وعده گذاشت (شب هنگامه خلوت با خداست) و آن را با ده شب کامل کردیم آن سی شب ماه ذیقعده بوده، و با دهه ذی الحجه کامل شد، "فَتَمَّ مِیقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِینَ لَیْلَةً" چهل شب شد میقات پروردگار. در بعضی روایات داریم که "وَ اذْکُرُوا اللَّهَ فِی أَیَّامٍ مَعْدُودَاتٍ" (سوره بقره، آیه 203) – این ایام معدوده مربوط به همین دهه ذی الحجه است. همچنین "وَ یَذْکُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِی أَیَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ" ایام معلومات نیز اشاره به همین روزها دارد. ذکر یعنی غفلت زدایی؛ یعنی قلب و قالب، جسم و روح متوجه مبدأ متعال عالم شود. یکی از بزرگترین نعمتهای خدا برای بندگان، همین اجازه ذکر است. خدا فرموده اگر شما مرا یاد کنید، من شما را یاد میکنم. در روایات داریم خدا دوبار یاد میکند. "فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ" آن یادکرد خاص. همه موجودات در محضر خدا هستند و خدا توجه فیض رسانی دائمی دارد، اما یادکرد خدا نسبت به کسی که او به یاد خدا باشد، چیز دیگری است؛ تحفه ای خاص برای عبد. ذکر نباید زبانی و خالی و بیاثر باشد. ذکر باید ذاکر را در محضر مذکور قرار دهد، ذکر و ذاکر و مذکور یکی شوند. انسان بداند به یاد کیست. ذکر غافلانه نه! سوره حشر میفرماید: "یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ" یادکرد خدا یعنی انسان بفهمد برای چی آمده، کجا باید برود، چه ببرد. در دعا امام عرض میکند: "وَ اسْتَعْمِلْنِی بِمَا خَلَقْتَنِی لَهُ" خدایا مرا به آن کاری وادار که برای آن آفریدی. حدیث قدسی: "خَلَقْتُ الْأَشْیَاءَ لَأَجْلِکَ وَ خَلَقْتُکَ لِأَجْلِی" – همه عالم را برای تو خلق کردم، تو را برای خودم خلق کردم. این سرالاسرار عالم است. شهدای ما به این سر پی بردند. مردم این دو ماه و نیم در میادین حاضر شدند فهمیدند خدا آنها را برای چه خلق کرده. "أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّمَا خَلَقْنَاکُمْ عَبَثًا" آیا گمان کردید شما را بیهوده آفریدیم؟ این مردم نشان میدهند جهان بینی توحیدی دارند. شما تاجرید. خدا میداند تاجرید. در سوره صف: "هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلَیٰ تِجَارَةٍ تُنْجِیکُمْ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ" ایمان بیاورید به غیب، بجنگید با مال و جانتان. شما با مالتان جهاد کردید سی، چهل سال است به خاطر مردم مظلوم غزه و فلسطین و دفاع از محرومان، تحریم شدید. امروز با جانتان در میادین زیر موشک و بمباران حاضر میشوید. شما تاجرید. ذکر حقیقی یعنی عمل صالح. خدا سرمایه عظیمی به نام تنگه هرمز به شما داده. "وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَیٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیْهِمْ بَرَکَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ" الان مصداق همین است. "یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ" حریم خدا را حفظ کنید، در چهارچوب بندگی حرکت کنید. "وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ" هر کسی نگاه کند برای فردای خود چه فرستاده. زیر پای شما قبرهاست تمام شده اند. ما نیامدیم بمانیم، آمدیم برویم. انبیا و اولیا، این مناسک و مناسبتها، این دهه ذیالحجه، این ماه رمضان، این شب جمعه همه تلنگر و تذکر است. مراقبت از خودتان کنید. امیر نفستان باشید. دشمنترین دشمنان تو خودت هستی. مبارزه با نفس، جهاد اکبر است. "وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَ اتَّقُوا اللَّهَ" خدا آگاه است به آنچه میکنید. "وَ لَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ" مانند کسانی نباشید که خدا را فراموش کردند. هر که خدا را فراموش کند، رسولش را فراموش میکند، قیامت و آخرت را فراموش می کند، تکالیفش یادش میرود مهمل و بی معنا میشود. این جرم، کیفر سنگین دارد: خدا میکند که خودت خودت را فراموش کنی. به تعبیر کریم اهل بیت، امام مجتبی علیهالسلام: "النَّاسُ فِی دَارِ سَهْوٍ وَ غَفْلَةٍ" مردم در خانه غفلتند. کار می کنند اما نمی دانند چه کنند. "فَإِذَا صَارُوا إِلَیٰ دَارِ الْآخِرَةِ صَارُوا إِلَیٰ دَارِ الْیَقِینِ یَعْلَمُونَ وَ لَا یَعْمَلُونَ" آنجا می فهمند ولی فرصت عمل ندارند.
تاکنون نظری ثبت نشده است